بسته و نارسا است جز در چهار چيز ، خداشناسى ، روزيخواهى ، شناخت نر و ماده خود و آماده شدن هر كدام براى جفت خود و از پيغمبر صلى اللَّه عليه و إله روايت است كه هر كه گنجشكى را بيهوده بكشد روز قيامت شيون كند به خدا تعالى گويد : پروردگارا اين مرا بيهوده كشت و از من سودى نبرد و مرا نگذاشت از حشرات زمين بخورم . 2 - جانوران مانند شمايند در اينكه امت و گروه دارند و در آفرينش بهم مانند و هم دم يك ديگرند و از هم زايند ، ولى جاى اين اعتراض هست كه اين معنا براى آيه سود معتبرى ندارد و توضيح واضح است . 3 - مقصود اينست كه مانند شمايند در اينكه در سرپرستى خدايند و آفريده او و روزيخور او و اين هم نزديك بقول دوم است . 4 - مقصود اين است كه خدا براى جانوران در كتاب خود آمارگيرى دارد در عمر و روزى و مرگ و سعادت و شقاوت مانند بشر و دليلش اين است كه فرموده : « كم نگذارديم در كتاب چيزى را » . 5 - اينكه مانند بشر در قيامت محشور شوند و به حق خود رسند چنانچه از پيغمبر صلى اللَّه عليه و إله روايت است كه براى بىشاخ از شاخدار قصاص شود . 6 - آنچه خطابى از سفيان بن عيينه آورده كه چون اين آيه را خواند گفت در زمين هيچ آدمى نيست جز اينكه مانند يك جانورى است يكى چون شير يورش برد ، يكى چون گرگ به درد ، يكى چون سگ بانگ كند و يكى چون طاوس زيور نمائى كند . يكى چون خنزير است كه پاك و حلال را وانهد و دنبال پليد و حرام رود چنانچه خوراك پاك براى خود افكنند و چون كسى از سر فضله‌اش برخيزد در آن زبان كشد ، و همچنين آدمى باشد كه اگر 50 سخن حكمت شنود يكى را حفظ نكند و اگر يك بار خطاء كردى آن را حفظ كند و جايى ننشيند جز آن را واگويد . سپس گفته : اى برادر بدان كه با بهائم و درنده‌ها معاشرت دارى و تا توانى